Bloedarmoede

Men spreekt over bloedarmoede, ook wel anemie genoemd, wanneer er te weinig rode bloedcellen in het bloed aanwezig zijn, of de rode bloedcellen niet naar behoren werken. Het ontstaat door een ijzertekort. IJzer is nodig om hemoglobine aan te maken. Hemoglobine zit in de rode bloedcellen, deze stof transporteert de zuurstof door het lichaam, waardoor er in het hele lichaam genoeg zuurstof aanwezig is. Door een tekort aan ijzer zal er niet voldoende hemoglobine aangemaakt worden.

Normaal gesproken moet er een hemoglobinegehalte (hb-gehalte) tussen de 7,3 – 10 mmol/ml voor vrouwen en 7,8 – 10,8 mmol/ml voor mannen in het bloed aanwezig zijn. Wanneer de waarden lager zijn dan deze gehaltes is er sprake van bloedarmoede. Als dit gehalte langdurig onder een goed niveau zit, ben je vatbaarder voor ziektes.

Oorzaken

Zoals al eerder werd beschreven is een ijzertekort de meest voorkomende oorzaak. Een ijzertekort ontstaat voornamelijk door bloedverlies tijdens de menstruatie en/of door te weinig ijzer binnen te krijgen tijdens het eten. Bloedarmoede komt daarom vooral voor bij jonge vrouwen.

Daarnaast is het mogelijk dat je een tekort aan B12 of foliumzuur hebt. Een tekort aan B12 komt voornamelijk voor bij vegetariërs die niet gevarieerd genoeg eten en alcoholisten.
Een tekort aan foliumzuur wordt voornamelijk bij alcoholisten, mensen op dieet en mensen met weinig eetlust geconstateerd.

Wanneer het onduidelijk is waardoor een ijzertekort wordt veroorzaakt, dient er onderzoek te worden gedaan naar andere mogelijke oorzaken. Het is dan belangrijk om bijvoorbeeld een darmtumor, waarbij je ongemerkt bloed verliest, uit te sluiten. Tevens zijn er erfelijke aandoeningen die ervoor kunnen zorgen dat je te weinig hemoglobine aanmaakt. Erfelijke ziektes zoals thalassemie en sikkelcelanemie.

Thalassemie komt in Nederland weinig voor, er zijn ongeveer 150 mensen die deze ziekte hebben. Het is een erfelijke ziekte, waarbij rode bloedcellen minder lang leven en minder goed in staat zijn om zuurstof te vervoeren.

Sikkelcelanemie is een ziekte die vooral bij donkere mensen voorkomt. De rode bloedlichaampjes bevatten een afwijkend type hemoglobine, hemoglobine S genaamd. Een gevolg hiervan is dat de rode bloedlichaampjes misvormd raken. De cellen kunnen niet goed door de haarvaten stromen en kunnen daardoor in de vaten gaan klonteren. Het bloed kan de weefsels niet bereiken en hierdoor ontstaat er een zuurstofgebrek waardoor de sikkelcelvorming nog erger wordt.

Tenslotte ontstaat aplastische bloedarmoede doordat er geen rijpe rode bloedcellen door het lichaam kunnen worden aangemaakt. Straling of giftige chemicaliën, zoals benzeen zijn meestal de boosdoeners voor deze vorm.

Symptomen

De meest voorkomende symptomen zijn:

  • Snel hartritme
  • Sneller vermoeid dan normaal
  • Hoofdpijn
  • Kortademigheid
  • Algemeen zwaktegevoel

Symptomen bij ernstiger bloedarmoede:

  • Duizeligheid
  • Hartkloppingen
  • Bleke lippen en huid
  • Oorsuizingen
  • Koude handen en voeten
  • Scheurtjes in de lippen

Bloedarmoede tijdens de zwangerschap

Tijdens de zwangerschap heeft een groot aantal vrouwen last van bloedarmoede. Het lichaam heeft in deze periode meer zuurstof nodig en maakt daarom extra bloed aan. De concentratie rode bloedcellen daalt, omdat er meer bloedplasma bijkomt dan rode bloedcellen.

De behoefte aan ijzer stijgt in de laatste maanden van de zwangerschap. Je maakt meer kans op bloedarmoede wanneer je voedsel eet met weinig ijzer en foliumzuur. Tevens maak je meer kans op anemie wanner je voor de zwangerschap zware menstruaties had en tijdens de zwangerschap veel last hebt gehad van ochtendmisselijkheid met overgeven.

Behandeling

Wanneer je gezond en afwisselend eet, is de kans op anemie erg klein. Je behoort dan genoeg bouwstoffen binnen te krijgen om rode bloedcellen aan te maken. In sommige gevallen is het verstandig om extra producten te eten waar veel ijzer, vitamine B12 en foliumzuur in zit. Dit geldt voor mensen waarbij het voedingspatroon erg afwijkt, bij kinderen in de groei en bij zwangere vrouwen.

Producten waar veel ijzer in zit:

  • Vleessoorten
  • Vissoorten, zoals haring, sardines en kabeljauw
  • Peulvruchten, zoals bonen en linzen Noten
  • Brood
  • ruit uit blik of pot, zoals rode bessen, kersen en frambozen
  • Gedroogd fruit
  • Groenten, zoals andijvie, broccoli, courgette, doperwten, druivenblad, tomatenpuree
  • Vitamine B12 vind je uitsluitend in vlees, vis, eieren en zuivelproducten.
  • Foliumzuur zit in lever, spinazie, volkoren producten, peulvruchten en asperges.

Naast een gezond voedingspatroon kunnen er ook medicijnen worden voorgeschreven. De medicijnen hangen af van wat de oorzaak is.

Medicijnen die kunnen worden voorgeschreven zijn:

  • Bij het gebruik van bepaalde pijnstillers, zoals ibuprofen, kan het maagslijmvlies beschadigd raken, wat bloedarmoede veroorzaakt. In dit geval is het aan te raden om te stoppen met ibuprofen en over te gaan op paracetamols.
  • Wanneer er sprake is van veel bloedverlies tijdens de menstruatie, kan het verstandig zijn om gebruik te maken van een anticonceptiepil.
  • Was een gezond voedingspatroon niet genoeg? Dan kan het helpen om ijzer in de vorm van tabletten of drank in te nemen. Helaas kunnen deze middelen wel klachten geven zoals verstopping en zwarte ontlasting. Door tegelijkertijd vitamine C in te nemen, kan je de opname van ijzer in de darmen verbeteren.
  • Naast ijzertabletten, zijn er ook foliumzuurtabletten.
  • Wanneer B12 niet goed wordt opgenomen, kun je deze ook in de vorm van tabletten krijgen. Tevens is het mogelijk om ze per injectie toegediend te krijgen.
  • Bij zeer ernstige anemie kun je extra rode bloedcellen via bloedtransfusie krijgen.

De behandeltijd

De behandeltijd hangt af van de oorzaak en ernst van de bloedarmoede. Wanneer je gebruik maakt van ijzerpillen, moet je na vier weken naar de dokter terugkomen om te controleren of het hemoglobinegehalte van het bloed weer normaal is. Is dit niet het geval? Dan moet je de ijzerpillen nog acht tot twaalf weken doorslikken. Tevens moeten de foliumzuurtabletten nog zes tot twaalf weken worden doorgeslikt. Wanneer er sprake is van een stoornis voor het opnemen van vitamine B12, is het noodzakelijk om elke dag tabletten te slikken of om de twee maanden een vitamine B12-injectie toegediend te krijgen.

Lees hier meer over anemie.

Lage bloeddruk (hypotensie)

Een reactie plaatsen